Neşeli Bilgi Köşesi Yazılar

Sanfor Yapmak: Edebiyatın Dokusunda Bir Kavram Kelimelerin gücü, anlatıların dönüştürücü etkisiyle birleştiğinde, okurun zihninde bir dünya inşa eder. Bu dünyada kelimeler, yalnızca bir iletişim aracı değil, aynı zamanda hayatın ritmini, karakterlerin iç dünyasını ve toplumsal gerilimleri taşıyan birer araçtır. “Sanfor yapmak” kavramı da edebiyat perspektifinden ele alındığında, metinleri şekillendiren, onları okuyucuya sunulabilir hâle getiren ve anlamlarını dönüştüren bir süreç olarak karşımıza çıkar. Peki, edebiyat açısından sanfor yapmak ne demektir ve nasıl bir işlev görür? Sanfor Yapmak Kavramının Edebi Tanımı Sanfor yapmak, günlük dilde genellikle kumaşları çekmeye karşı dayanıklı hâle getirme anlamına gelir. Ancak edebiyat perspektifinde bu kavramı metaforik olarak düşünmek…

Kahin Ne Demek İslam’da? Psikolojik Bir Mercekten İnceleme İnsan zihnini, davranışlarını ve inanç sistemlerini merak eden biri olarak bu yazıya içten bir merakla başlamak istiyorum. Kahin kavramı, tarih boyunca farklı toplumlarda ortaya çıkmış; kimi zaman kutsal bir rol, kimi zaman doğaüstü güçlerle ilişkilendirilmiş bir figürdür. İslam kültüründe ise “kahin” sözcüğü belirgin bir şekilde reddedilir. Ancak bunun psikolojik, bilişsel, duygusal ve sosyal etkileşim boyutları da en az teolojik boyut kadar ilginçtir. Bu yazıda hem İslam’da kahin ne demek sorusuna yanıt bulacak hem de bu kavramı modern psikoloji perspektifiyle sorgulayacağız. — Kahin İslam’da Ne Anlatır? İslam’ın temel kaynaklarında (Kur’an ve hadislerde) kahinlik…

Kostik Yenirse Ne Olur? Bir Genç Yetişkinin Gözünden Düşündürücü Bir Bakış Bir an durup düşündüğümde, “Kostik yenirse ne olur?” sorusu bana ilk başta çok dramatik bir soru gibi geliyor. Hani, sıradan bir gün ofiste çalışırken ya da akşamları evde dinlenirken, kimse bir an durup da bu tür tehlikeli durumları düşünmez. Ama işte, bazen bir arkadaşımın anlattığı bir şey, ya da sosyal medyada karşılaştığım bir haber, kafamı kurcalamama sebep oluyor. Geçenlerde bir haber okudum, kostik içerikli bir temizlik malzemesinin yanlışlıkla yutulmasıyla ilgili bir vaka vardı. Gerçekten ne olabileceğini tam olarak düşündüğümde, korkularım başlıyor. Şimdi gelin, bu soruyu birlikte derinlemesine irdeleyelim. Kostik…

Hayali Arkadaş Normal Midir? Eskişehir’in sakin sokaklarında yürürken, bazen kafamda bir ses duyuyorum. Tabii, kimse yok. Bazen ise, kahve içtiğim kafede gözlerim, masadaki boş sandalye ile ilgileniyor. Hatta bir süre, o sandalyeye nazikçe göz atıp bir düşünce beliriyor: “Ya o sandalyenin üzerinde birisi olsaydı?” Yani, hepimiz bazen kendimizi yalnız hissederken, hayali bir arkadaş hayal etmek doğal değil mi? Ama bu “normal” midir? Hayali arkadaşlar, genellikle çocukluk dönemiyle ilişkilendirilen bir kavramdır. Bir çocuğun, yalnızlık hislerini aşmak ya da daha eğlenceli bir dünya yaratmak için hayalinde bir arkadaş oluşturması, yaygın bir davranıştır. Ama ya biz yetişkinler? Hayali arkadaşlar sadece çocukların dünyasına ait…

Geçmişi Anlamanın Işığında Kabir Azabı Geçmiş, bize sadece tarihî olayları değil, aynı zamanda insanın ölüm ve ahiret kavrayışının evrimini de gösterir. Kabir azabı, farklı medeniyetlerde ve dini geleneklerde şekillenen bir kavram olarak, geçmişin izlerini günümüz inanç ve kültürel pratiklerine yansıtır. Bu tarihsel yolculuk, insanın ölümden sonraki yaşam anlayışını, toplumsal normları ve bireysel vicdanın rolünü anlamamıza yardımcı olur. İslam Öncesi Dönem ve Mezopotamya İzleri Kabir azabına dair ilk fikirler, İslam öncesi Arap toplumunda ve Mezopotamya uygarlıklarında izlenebilir. Mezopotamya mitolojisinde, ölüler yeraltı tanrısı Ereshkigal’in hükmünde karanlık bir dünyaya gömülür, burada ruhlar yaşamın devamlılığını hisseder ancak mutluluk sınırlıdır. Sümer tabletlerinde, ölülerin gölgesel bir…

GOON Bebek Bezi ve Felsefi Bir Sorgulama Bebek bezi alerjisi gibi günlük ve görünüşte sıradan bir konu, felsefi bir mercekten bakıldığında beklenmedik derinliklere açılabilir. Bir bebek ağladığında ve ebeveyn endişeyle bezin cildini tahriş edip etmediğini sorguladığında, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefenin temel alanları bir araya gelir. Bu yazıda GOON bebek bezini örnek alarak, hem bilimsel hem de felsefi bir tartışma sunacağız. Peki, basit bir ürün tercihi, bizi insan olmanın sorumluluklarına ve bilgi arayışına nasıl yönlendirebilir? Giriş: İnsan ve Sorumluluk Hayatın en temel sorularından biri şudur: “Bir şeyin zararlı olup olmadığını nasıl biliriz?” Bu soruyu yalnızca tıbbi bir mercekten değil,…

Tiksinmek mi, Tiskinmek mi? Ekonomi Penceresinden Bir Başka Okuma Kaynakların kıt olduğu bir dünyada yaşıyoruz: Zaman, dikkat, enerji ve para sınırlı; tercihlerin sonuçları ise hayatımızın her alanını şekillendiriyor. “Tiksinmek mi, tiskinmek mi?” gibi ilk bakışta dil bilgisinin bir meselesi olarak görünen bir tartışma bile, dikkat ekonomisi ve davranışlarımızın ekonomik arka planı üzerinden anlam kazanabilir. Ekonomiyi sadece piyasa verileriyle değil, günlük hayatın seçimleriyle düşünmek, fırsat maliyetlerini ve davranışsal eğilimleri daha iyi kavramamızı sağlar. Bu yazıda bu iki kelimenin dilsel farkının ötesine geçerek, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden bir analiz sunacağım. Mikroekonomi: Bireysel Tercihler, Duygular ve Fırsat Maliyeti Mikroekonomi, bireylerin kıt…

Deprem ve Siyaset: Kadirli’de Yıkılan Binalar Üzerine Analitik Bir Bakış Güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşünmek, bir şehrin yaşadığı felaketleri anlamak için kritik bir mercek sunar. Kadirli’de depremde yıkılan binaların varlığı ya da yokluğu, sadece fiziksel hasarın ötesinde, iktidar mekanizmaları, kurumların etkinliği ve yurttaşların deneyimleri üzerinden okunabilir. Bir afetin yarattığı yıkım, toplumsal katılımın ve devletin meşruiyetinin sorgulandığı anlara dönüşebilir. İktidar ve Kurumlar: Afet Yönetiminde Rol Dağılımı Depremler, devletin temel işlevlerinden biri olan güvenlik ve altyapı sağlama kapasitesini doğrudan test eder. Kadirli özelinde, geçmişteki depremlerle ilgili kayıtlar incelendiğinde, yıkılan binaların çoğu denetimsiz yapılar arasında yer alıyor. Bu durum, iktidarın denetim…

Lise Mezunu Deniz Subayı Nasıl Olunur? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Açısından Bir İnceleme Lise mezunu olarak deniz subayı olma süreci, özellikle toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet bağlamında derinlemesine ele alınması gereken bir konu. Bu süreç, yalnızca bir kariyer yolu değil, aynı zamanda toplumun farklı kesimlerinin çeşitli engelleri nasıl aşmak zorunda kaldığını gösteren bir mücadeleye de işaret ediyor. Bu yazıda, lise mezunu bir deniz subayı olma yolculuğunun toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet çerçevesinde nasıl şekillendiğini, bu yolculuğun bireylerin hayatlarını nasıl etkilediğini ve toplumsal normların nasıl bir engel ya da fırsat sunduğunu inceleyeceğim. Lise Mezunu Deniz Subayı Olma…

Kur’an’da Hangi İlimler Var? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme Kur’an, sadece bir dini metin değil, aynı zamanda insan hayatına dair evrensel bir rehberdir. İslam’ın ilk günlerinden günümüze kadar, Kur’an’ın içinde barındırdığı ilimler, farklı bakış açılarıyla yorumlanmış ve her dönemde insanlık tarihine yön veren öğretiler sunmuştur. Bu yazıda, Kur’an’da yer alan ilimlerin toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet perspektifinden nasıl şekillendiğini ve günlük hayatta nasıl etkilendiğini inceleyeceğiz. Özellikle İstanbul gibi kozmopolit bir şehirde yaşayan, toplumsal meseleleri ciddiye alan bir birey olarak, sokakta, işyerinde ve toplu taşımada gözlemlediğim sahnelerle bu ilimlerin nasıl hayata dokunduğuna dair deneyimlerimi paylaşacağım. Kur’an’da…