Neşeli Bilgi Köşesi Yazılar

İsfahan Yahudileri Kimdir? Psikolojik Bir Bakış Bazen tarih, insanların kimliklerini, kültürlerini ve toplumsal rollerini şekillendirirken yalnızca olaylar ve tarihlerle değil, bu olayların arkasındaki duygusal ve psikolojik süreçlerle de ilgilenir. Bir toplumun, bir grubun veya bir etnik kimliğin yaşadığı deneyimler, onların kimliklerini nasıl inşa ettiklerini ve toplumsal çevreleriyle nasıl etkileşimde bulunduklarını derinden etkiler. Bugün, İsfahan Yahudileri’nin tarihini incelerken, bu grubun yalnızca geçmişini değil, aynı zamanda psikolojik olarak nasıl şekillendiklerini de anlamaya çalışacağız. İsfahan, İran’ın tarihî ve kültürel açıdan önemli şehirlerinden biridir. Ancak, İsfahan Yahudileri, sadece İsfahan’a özgü bir grup değildir. Onlar, uzun bir geçmişe sahip olan, özellikle Orta Çağ’dan itibaren İslam…

İngilizce “Şaşkın” Ne Anlama Gelir? Toplumsal Perspektiften Bir Analiz Bir kelime, bazen sadece bir anlam taşımaktan çok daha fazlasını ifade edebilir. O kelimeyi duymak, onu kullanmak, anlamını tam kavrayamadan bile bir tür toplumsal kimlik ve etkileşim şekli yaratabilir. İngilizce “şaşkın” kelimesinin, kültürler arası farklılıklar ve toplumsal normlar üzerinden nasıl bir anlam kazandığını düşündüğümüzde, bu basit kelimenin derinliklerinde sosyolojik bir analiz yapmanın ne kadar önemli olduğunu fark ediyoruz. Peki, “şaşkın” kelimesi İngilizce’de ne ifade eder ve bu ifade, toplumsal bağlamda nasıl şekillenir? Bir kelime ne kadar basit görünse de, onun kullanımı ve anlamı, toplumların değerleri, bireylerin kimlikleri ve kültürel pratiklerle nasıl…

Regl ve Ekonomi: Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları Üzerine Bir Analiz Hayatımız boyunca sürekli karşılaştığımız bir durum olan regl dönemi, biyolojik bir süreç olmanın ötesinde, ekonomi perspektifinden de ele alınabilecek karmaşık bir konuya dönüşebilir. Regl, yalnızca bir kadının sağlığıyla ilgili bir mesele değil, aynı zamanda ekonomik, toplumsal ve psikolojik düzeyde de etkileri olan bir durumdur. Ancak ekonomi çerçevesinden bakıldığında, regl döneminde neler yapılmaması gerektiğini anlamak, aslında kaynakların kıtlığı, fırsat maliyeti ve seçimlerin sonuçları gibi temel ekonomik kavramları irdelemek anlamına gelir. Bu yazı, regl dönemi ile ilişkili ekonomik dinamikleri, mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi açısından inceleyerek, bu dönemin bireyler ve toplumlar…

Bir Sosyologun İçten Bakışı: Hemoglobin 9 Normal mi? Bir kan tahlili sonucunu ilk kez elime aldığımda, rakamlar bana yalnızca “bilimsel veri” gibi gelmemişti. O satırlarda benim hikâyem, çevremdekilerin deneyimleri ve toplumun sağlıkla kurduğu ilişki saklıydı. İnsanların bedenlerini, toplumun normları ve beklentileri üzerinden yorumladığımızda, basit gibi görünen bir değer de derin anlamlar kazanabilir. “Hemoglobin 9 normal mi?” sorusunu bu yüzden sadece bir tıbbi kriter olarak değil, bireylerin yaşadıklarıyla toplumsal adalet ve eşitsizlik bağlamında ele alacağım. Hemoglobin Nedir? Temel Kavramlar Hemoglobin, kırmızı kan hücrelerinde bulunan ve oksijeni akciğerlerden dokulara taşıyan bir proteindir. Normal hemoglobin aralıkları, yetişkin kadınlarda genellikle yaklaşık 12‑15 g/dL, erkeklerde…

Şakir’i Kaç? Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü Üzerine Pedagojik Bir Bakış Eğitim, sadece bilgi aktarma süreci değil, aynı zamanda bir dönüşüm yolculuğudur. Her öğrenci, her öğretmen, her ders, bir değişimin parçasıdır. “Şakir’i kaç?” gibi basit bir soru, göründüğünden çok daha fazlasını barındırabilir. Çünkü her sorunun ardında, o soruyu soran bireyin düşünsel gelişimi ve öğrenme tarzı yatar. Herkesin öğrenme biçimi farklıdır ve bu farklılıklar, eğitimin derinliklerine dair önemli ipuçları sunar. Bir öğrencinin, bir öğretmenin veya bir aile bireyinin öğrenme sürecine nasıl yaklaştığını anlamak, sadece onların ne öğrendiğini değil, nasıl öğrendiklerini de anlamamıza yardımcı olur. Pedagoji, öğrenmenin sadece bilgi aktarmak olmadığını; bireylerin düşünme biçimlerini,…

TRT 2 Hayat Filmi Ne Zaman? Geçmişin İzinden Bugüne: Tarihsel Bir Perspektif Geçmiş, sadece eski olaylar silsilesi değil; bugünümüzü anlamanın, yarınımızı şekillendirmenin de anahtarıdır. Her tarihi dönem, kendi içinde bir anlam taşıyan bir yolculuktur ve bu yolculuk, kültürel, toplumsal ve siyasi değişimlerin haritasını çizer. TRT 2’nin “Hayat Filmi” adlı programının ne zaman yayına girdiği sorusu, yalnızca bir televizyon programının tarihini öğrenmekten daha fazlasını ifade eder. Bu soru, Türk televizyonculuğunun dönüşümünü, kültürel tüketim alışkanlıklarını ve toplumsal değerlerin evrimini anlamamıza da olanak sağlar. TRT 2’nin “Hayat Filmi” programı, bir yandan geçmişin sinemasını yansıtırken, bir yandan da kültürel yapımızın ne denli değiştiğini gözler…

Araştırma Konusu Belirlenirken Nelere Dikkat Edilmelidir? Bir Hikâyenin Ardında Geçen sene üniversiteye yeni başlamıştım. Kayseri’nin soğuk akşamlarında, odamın köşesinde bilgisayarımı açıp bir türlü başlayamadığım araştırma ödevimi düşünüyordum. Konuyu seçmek zorundaydım, ama bir türlü içimden bir şey yapmıyordu. Hani insanın içine bir huzursuzluk düşer ya, işte tam olarak o duygudaydım. O kadar çok seçenek vardı ki, hangisinin bana hitap ettiğini bilemiyordum. Her şey çok belirsizdi. Beni heyecanlandıracak bir şey arıyordum ama ne yazık ki, o an yalnızca belirsizlik vardı. Bir Yıldız Arayışı Bir akşam, her şeyin bir anda netleşebileceğini düşündüğümde, karşımdaki derginin kapağını açıp okumaya başladım. Konuların arasından birisi gözüme çarptı:…

Müzik ve Şarkı: Aynı Mıdır, Farklı Mıdır? Bir melodinin ardındaki anlamı, sözlerin derinliğini ya da ritmin toplumdaki etkisini düşündüğümde, kafamda hep bir soru belirir: Müzik ve şarkı aynı şey midir, yoksa birbirinden farklı iki kavram mıdır? Belki de herkesin şarkı dediği şey, bir başkası için sadece müzikten ibarettir. Şarkı sözleri ve melodiler, kişisel zevklerimizi, duygularımızı ve kimliğimizi yansıttığı kadar toplumsal yapılar ve kültürel pratiklerle de şekillenir. Bu yazıda müzik ve şarkı arasındaki farkları, toplumsal yapıların ve bireylerin etkileşimi bağlamında keşfetmek istiyorum. Müzik ve şarkı, görünüşte benzer şeyler gibi gözükse de, derinlemesine inildiğinde, toplumsal normlar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç…

Philips Hepa Filtre Ne Kadar Zamanda Değişmeli? Bir Günün Hikâyesi Geçen gün, Kayseri’deki evimde, pencereyi açıp içeri giren taze havayı derin derin soluyarak bir çay demledim. Hava ne kadar da güzel, diye düşündüm. Ama sonra aklıma bir şey geldi: “Philips hepa filtre ne kadar zamanda değişmeli?” Bu, aslında sıradan bir soru gibi görünebilir ama o an, evimdeki hava kalitesinin, sağlığımın ne kadar önemli olduğunu bir kez daha hatırlattı. Hepa filtrelerin nasıl çalıştığını anlamak, aslında bize yaşam alanlarımızdaki havanın ne kadar temiz olduğunu gösteriyor. Bir şeylerin değişmesi gerektiğini fark ettim ve günümün geri kalanında bir şekilde bu sorunun etrafında dönüp durdum.…

Hollanda’da Nerede Deniz Var? Bir sabah, denizin kıyısında uyanan bir insan, evinde veya ofisinde oturan bir başkasına kıyasla daha fazla özgürlük hissine sahip olduğunu düşünebilir. Ama bu özgürlük, gerçekte ne kadar özgürlük? Veya, deniz gerçekte nerede başlar? Bir an için, daha derin bir soru soralım: Deniz, yalnızca coğrafi bir mekân mı, yoksa ona nasıl baktığımıza, onu nasıl algıladığımıza ve anlamlandırdığığımıza bağlı olarak farklı bir şekilde mi var? İşte bu sorular, felsefeye giden kapıları aralar. Etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefe dallarını keşfederek, denizin sınırlarını ve varlığını yeniden düşünmek, insanın dünyanın ötesindeki anlamını sorgulamak için ilham verebilir. Etik Perspektiften Deniz: İnsan…