Neşeli Bilgi Köşesi Yazılar

Elektrik Faturası T1, T2 ve T3 Nedir? Felsefi Bir Bakış Bir sabah, elektrik faturanızı incelediğinizde, yalnızca sayıları görmekle kalmaz, aynı zamanda farklı tarifeler arasında yer alan T1, T2 ve T3 gibi kodları da fark edersiniz. Bu terimler, farklı kullanım seviyeleri ve fiyatlandırmaları hakkında bilgi verir, ancak bir felsefeci olarak size şunu sormak isterim: “Bir nesnenin değeri, onun içsel doğasından mı, yoksa bizim ona atfettiğimiz anlamlardan mı kaynaklanır?” Elektrik faturası üzerinden bu soruyu sorgulamak, bilgiye, etikaya ve varlık anlayışımıza dair derin bir bakış açısı kazandırabilir. Bu yazıda, T1, T2 ve T3 tarifelerinin anlamını, felsefi perspektiflerden incelemeye çalışacağız: etik, epistemoloji (bilgi kuramı)…

Bisiklet Selesi Nasıl Ölçülür? Toplumsal Bir Perspektif Bisiklet sürmek, günlük yaşamın hızla değişen ve popülerleşen aktivitelerinden biri haline geldi. Ancak bisikletle ilgili sadece fiziksel donanım ya da sportif başarılar değil, aynı zamanda bu donanımların tasarımı, kullanım amacına göre uyumu da önemli bir konu. Örneğin, bisiklet selesi, bu önemli donanımların başında gelir ve vücudun rahat bir şekilde bisiklet sürmesini sağlamak için doğru ölçülmesi gerekir. Ancak, bisiklet selesinin doğru ölçülmesi sadece teknik bir konu olmaktan öte, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir anlam taşır. Selesinin doğru ölçülmesi, kullanıcı konforunu artırırken, aynı zamanda toplumsal yapılar, cinsiyet rolleri, kültürel pratikler ve güç ilişkileriyle de…

Bisiklet Kaç Gram? Bir Merakın Peşinde Bisikletim ve Çocukluk Hatıralarım Çocukken, yaz tatillerinin en güzel kısmı bisiklete binmekti. Ankara’daki mahallemizin sokaklarında, hiç endişelenmeden bisiklet sürmek en sevdiğim aktivitelerden biriydi. Hangi model olduğunu hatırlamıyorum, ama biraz eski, biraz da ağır bir bisikletti. O zamanlar bisikletin tam olarak ne kadar ağır olduğunu düşünmezdim; sadece pedalları çevirip hızla mahallede turlamak beni mutlu ederdi. Ama bir gün, büyüdüm ve bisikletin ‘kaç gram’ olduğunu merak etmeye başladım. O zaman, aslında “bisiklet kaç gram?” sorusunun sadece merak değil, bir tür ekonomiyle ilgisi olduğunu fark ettim. Bugün, bisikletin ağırlığına dair sorular, hem hobi olarak bisiklete binenlerin hem…

Sürekli Mütemadi Temel Nedir? Sürekli mütemadi temel, bir yapının taşıyıcı akslarının veya kolonlarının altında kesintisiz olarak uzanan ve zemine yükünü yayarak aktaran bir temel sistemidir. Türk mühendislik literatüründe “mütemadi temel”, “sürekli temel” ve bazen “şerit temel” olarak da adlandırılır. [1] Bu sistem, yapı yüklerinin yalnızca tek bir nokta veya kolon altında değil, bir hat boyunca ya da akslar arasında yayılması sayesinde zeminde oluşabilecek farklı oturmaların önüne geçmeyi ve zemin basıncının daha homojen dağılmasını amaçlar. [2] Tarihsel Arka Planı İnşaat mühendisliğinin tarihsel serüveni temellerle doğrudan bağlantılıdır. Antik çağlardan itibaren yapıların güvenli şekilde oturtulması gerekliliği ortaya çıkmış, ancak modern mühendislik ölçütlerine göre…

Oyun Oynamak Günah mı? Pedagojik Bir Bakış Hayatın her alanında öğrenme ve gelişme, insanın doğal bir eğilimidir. Kimi zaman kitaplar, kimi zaman dergiler ya da pratikteki deneyimler sayesinde edindiğimiz bilgiler, bizim gelişim yolculuğumuzu yönlendirir. Ancak son yıllarda eğitim ve öğrenme süreçlerinin dijitalleşmesi, bu yolculuğa yeni araçlar eklemiştir. Oyunlar, teknolojiyle iç içe geçmiş bu yeni dünyanın en ilgi çekici ve etkili öğrenme yöntemlerinden biri olarak karşımıza çıkıyor. Peki, oyun oynamak gerçekten de günah mı? Yoksa bu yeni öğrenme biçimi, pedagojik açıdan bir fırsat mı sunuyor? Bu yazıda, oyunların eğitimdeki rolünü ve pedagojik açıdan nasıl bir dönüştürücü etki yaratabileceğini derinlemesine inceleyeceğiz. Oyunlar…

Kani Olmak Ne Demek? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir Değerlendirme Toplumların nasıl şekillendiği, bireylerin ve grupların güç ilişkilerindeki yerleri, zaman zaman düşündürücü ve karmaşık bir yapıyı ortaya koyar. Siyaset, bu ilişkileri çözümleme ve anlamlandırma çabasıdır. Her birey, bulunduğu toplumda çeşitli toplumsal yapılarla, kurumlarla ve ideolojilerle etkileşime girer. Bu etkileşimlerin bazen tanımlayıcı, bazen de dönüştürücü gücü vardır. Bugün, bu dinamiklerin bir parçası olarak karşımıza çıkan “kani olmak” kavramını irdeleyeceğiz. Kani olmak ne demektir? Bu terim, gücün, kimliğin ve toplumdaki rolün nasıl şekillendiğine dair derin soruları gündeme getiren bir kavramdır. Bir bireyin “kani” olma durumu, genellikle toplumda belirli bir yer edinmiş, iktidar ve…

Germiyanoğullarını Kim Yıktı? Bir Antropolojik Perspektif Farklı Kültürlerin İzinde: Bir Antropoloğun Davetkar Girişi Antropoloji, insan toplumlarının tarihsel süreçlerini ve kültürel evrimlerini anlamaya çalışırken, bazen en güçlü medeniyetlerin bile nasıl ve neden çöktüğünü keşfetmek önemli bir soruya dönüşür. Bir kültür, kendi kimliğini ve ritüellerini inşa ederken, bu yapıların dış faktörlerle nasıl etkileşime girdiğini anlamak, sadece tarihsel bir bakış açısına değil, aynı zamanda sosyolojik ve antropolojik bir incelemeye ihtiyaç duyar. Bugün, Germiyanoğulları Beyliği’nin çöküşü üzerine yapılan tartışmalara farklı bir gözle bakacak ve bu olayın, kültürlerin çarpışması ve topluluk yapılarının dönüşümü bağlamındaki etkilerini inceleyeceğiz. Germiyanoğulları Beyliği: Kültürel Kimlik ve Semboller Germiyanoğulları, 13. yüzyılın…

Bir zamanlar, bir filozof gökyüzüne bakarak, insanlığın ne kadar küçücük olduğunu ve evrenin büyüklüğüne karşı nasıl da savunmasız olduğumuzu sorgulamıştı. Aynı şekilde, bilim dünyası da bir zamanlar doğanın kaotik gücünden korunmak ve insana en saf haliyle hizmet etmek amacıyla geliştirdiği steril preparatlarla benzer bir koruma arayışına girdi. Ancak burada akıllara takılan önemli bir soru vardır: Steril bir şeyin, saf ve arınmış bir şeyin, gerçekten saf olması ne anlama gelir? Eğer bir nesne ya da hazırlık tamamen arındırılmışsa, bu onun doğasına ve ontolojik varlığına nasıl etki eder? Etik, epistemolojik ve ontolojik perspektiflerden bu soruyu ele almak, sadece sterilitenin tıbbi anlamını değil,…

Arabada Gösterge: Hız mı, Sürat mi? Kayseri’nin dar sokaklarında, arabamın direksiyonunu sıkı sıkı tutarken, zihnimin içinde bir soru dönüp duruyordu: “Gösterge hız mı, yoksa sürat mi?” Bir tarafım bunun anlamını çok iyi biliyordu, diğer tarafım ise sadece bir an için, hızla geçen zamanın ve anın içerisinde kaybolmak istiyordu. İşte tam o an, arabamın önündeki hız göstergesini gördüm, ve bir soru daha belirdi kafamda. Peki ya hız, gerçekten nereye götürür? Bir Sabah, Bir Karar Saat sabahın dokuzuydu, Kayseri’nin o alışılmadık soğuk sabahlarından biriydi. Arabamı çalıştırırken, soğuk hava camları buğulandırmıştı. Hızla gideceğim bir yol vardı ama ruhum, bir an için bile olsa,…

Kaynak Kıtlığı ve Seçimlerin Sonuçları: “Tam Sayılarda Çıkarma İşleminin Kuralı Nedir?” Üzerine Ekonomik Bir Okuma Kaynaklar sınırlıysa ve elimizdeki her birim değerliyse, matematiksel kurallar bile bize ekonomik kararların temel ilkelerini hatırlatır. “Tam sayılarda çıkarma işleminin kuralı nedir?” sorusu, bir matematik dersinin ötesine geçip ekonomi perspektifinden bakıldığında, seçimlerin fırsat maliyetini, karar mekanizmalarını ve sonuçların toplumsal refah üzerindeki etkilerini gösteren güçlü bir metafor hâline gelir. Tıpkı pozitif ve negatif tam sayılar arasında bir fark bulmak gibi, ekonomik sistemde de kazanç ile kayıp, yatırım ile tüketim arasındaki farkı anlamak temel bir beceridir. Bu yazıda, tam sayılarda çıkarma kuralını mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi…